روحانى » در تربيت عوالم ربُوبى و عالم عقل و عالم نفس است ، و كتاب « طيماوش الطّبيعىّ » در تركيب عالم طبيعت مىباشد كه اين دو كتاب اخير را به نام طيماوس شاگرد خود نوشته است . 5 - أرسطاطاليس پسر نيقوماخوش جَهْراشى « 1 » فيثاغورى مىباشد . نيقوماخوش به معنى قاهِرُ الخُصوم ( غلبه‌كنندهء بر دشمنان ) و ارسطاطاليس به معنى كسى است كه داراى فضيلت تامّه مىباشد . أبو الحسن علىّ بن حسين بن علىّ مسعودىّ مىگويد كه : نيقوماخوش پيرو فيثاغورث بوده و داراى تأليفات مشهوره در ارِثْماطيقى است . و پسرش ارسطاطاليس شاگرد أفلاطون مىباشد كه 20 سال با وى بسر برده است . افلاطون ، ارسطاطاليس را بر سائر شاگردان مقدّم مىداشت ؛ و وى را عاقل مىخواند . و به ارسطاطاليس فلسفهء يونان ختم شد ؛ و او خاتم حكماء و بزرگ علماء آنان است . أرسطاطاليس اوّل كسى است كه صناعت برهان را از سائر صناعات منطقيّه بيرون آورد و به صور سه‌گانه ترتيب داد ، و ميزان علوم نظريّه قرار داد ؛ و از اين رو ارسطاطاليس را واضع علم منطق خواندند . ارسطاطاليس را در جميع علوم فلسفيّه مؤلّفات مهمّه است كه بعضى جزئى است كه فقط يك علم را از آن كتاب مىتوان آموخت ، و برخى در كلّيّات علوم است كه تذكّر و تمرين در چند شعبه مىباشد . و آنها 70 كتاب است كه براى « اوفارس » نوشته است . . . » « 2 »

--> ( 1 ) ممكن است جراسى و استاژيرى موطن أرسطو باشد . ( تعليقه ) ( 2 ) كتاب « طبقات الامم » تأليف قاضى أبو القاسم صاعِد بن أحمد بن صاعِد اندلسى متوفّى در سنهء 462 هجرى است . و ما در اينجا ترجمهء آن را كه به قلم دانشمند محترم